SƠN DẦU TRÊN GIẤY

Họa sĩ Tú Duyên nhìn bởi La Toàn Vinh
Sơn Dầu trên giấy

TRIỂN LÃM MỸ THUẬT NGƯỜI CAO TUỔI

"Tiếng hát yêu đời" của
họa sĩ Huỳnh Phương Đông

CLB Mỹ thuật người cao tuổi TP.HCM vừa kỷ niệm Ngày quốc tế người cao tuổi (1-10) bằng triển lãm tranh, tượng, phù điêu... của 40 thành viên, trong đó người cao tuổi nhất là họa sĩ Tú Duyên (95 tuổi).

Ông tham gia triển lãm với tác phẩm Thà làm quỷ nước Nam, nói lên khí phách của người con đất Việt trước kẻ thù, một ngụ ý sâu sắc trước thềm đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Các họa sĩ cao tuổi khác cũng thể hiện các đề tài như lịch sử truyền thống đấu tranh cách mạng, sinh hoạt đời thường, phong cảnh, tĩnh vật...

Nhìn chung, dù tuổi cao sức yếu nhưng các họa sĩ vẫn sáng tác đều đặn, có nhiều tác phẩm mới được trưng bày và nhiều họa sĩ cho thấy họ như trẻ lại, làm mới mình bằng những tác phẩm rất khác lạ từ nội dung đến hình thức biểu hiện. Triển lãm mở cửa từ 25-9 đến 5-10-2010 tại Hội Mỹ thuật TP.HCM (218A Pasteur, Q.3).

(H. Sơn)

THE CONTEMPORARY VISUAL ARTS OF VIETNAM

Artists Nguyên Khai, Dương Phước Luyến, Nguyễn Trọng Khôi, and Ann Phong Exhibit in Houston. Book signing of “The Contemporary Visual Arts of Vietnam” and fundraising for the English edition.

Four artists coming from three states in America will unite at the Viet Art Gallery in Houston, Texas, before the summer ends.  Nguyên Khai and Ann Phong (California), Dương Phước Luyến (Texas), and Nguyễn Trọng Khôi (Massachusetts) will showcase some of their newest work at an exhibition lasting from August 21-29, 2010 at Viet Art Gallery, 12924 Bellaire Blvd., Suite 101, Houston, Texas 77072.   

“It has been a long time that we have not had the opportunities to meet the audience in Houston,” Ann Phong said. “With our upcoming exhibition, we hope that the audience will see our effort in creating our artwork and our continuation in finding our own creative pathway.” This is the second time Ann Phong, a MFA graduate from California State University at Fullerton, will hold an exhibition in Houston.

Although the artists are showing their works side by side in the same exhibit, visitors will see distinct styles and themes in each artist’s collection. Nguyên Khai and Nguyễn Trọng Khôi both graduated from the Gia Định College of Fine Arts in Vietnam. Dương Phước Luyến studied fine arts while attending the Universtiy of Architecture in Saigon, Vietnam. He also took private classes with the masters Lương Thiếu Hàng (Chinese ink painting), Tú Duyên (water color), and Ngô Việt Thụ (oil painting).  The artists will meet and greet the audience at the opening reception on Saturday, August 21, 2010, at 4:00 p.m. 

At the opening reception, the aritsts and the Vietnamese American Arts and Letters Association (VAALA) will also hold a book signing of Nghệ Thuật Tạo Hình Việt Nam Hiện Đại (The Contemporary Visual Arts of Vietnam) by Huỳnh Hữu Ủy. The book was published by VAALA in January 2010. There are now only 30 copies left to sell at the book signing. The proceeds from the book sale will be used for the printing of the English edition. Trần Thiện Huy, who resides in Houston, is working on the translation. Bao Ngoc Nguyen, a community activist and one of the co-founding members of the Vietnamese Culture and Science Association in Houston, will be the master of ceremony for the book signing and the opening reception.

Huỳnh Hữu Ủy spent several years completing the 600-page volume, which spans from the dawn of Vietnamese visual art to the establishment of l’École des beaux-arts  d’Indochine, depicting pioneers such as Tô Ngọc Vân, Nguyễn Gia Trí, Nguyễn Phan Chánh in the 1920s to the blossoming of a new generation of Vietnamese diasporic artists in the early 1990s. Furthermore, Huỳnh Hữu Ủy extensively covers the period of 1954–1975 in South Vietnam. This is the first time that the contribution of the artists from this era is closely examined and evaluated.  According to Huỳnh Hữu Ủy, this is the period when “art flourished and developed splendidly, and it is indeed a very important era for Vietnamese art history.”

Recognizing that the book is an important information source for the researchers and the younger generations to learn more about the Vietnamese fine arts, VAALA is seeking funding to complete the English edition.

The exhibition and book signing are free and open to the public. For more information, please contact VAALA at (714) 893-6145 or via email at vaala91@yahoo.com. 

AN OLD LACQUER PANEL

An old lacquer panel from artist Tu Duyen

The artist's mark or signature

VIETNAM MODERN ART ON SHOW AT KOREAN MUSEUM

The Busan Museum of Art in South Korea has opened an exhibition on Vietnamese modern art with a collection of 100paintings, including by some of the country’s most renowned names.

On display are oil paintings, lacquer, and carved wood works drawn from 374 paintings in a collection donated to the museum by Japanese collectors Itoh Toyokichi and Itoh Tamiko.

The exhibition, titled “Houei Collection Special: Modern Art of Vietnam,” opened March 6 and comprises two sections.

The first, to conclude on April 25, features works reflecting the development of Vietnam’s modern art by 25 artists.

The paintings, which include some by famous artists like Duong Bich Lien, Nguyen Gia Tri, and Nguyen Sang, are described as a harmonious combination of Vietnam’s traditional arts and modern graphic arts from the west.

The second section, to be held from May 1 to July 11, will focus on works by 10 representative artists like Tu Duyen, Linh Chi, and Luu Van Sin.

Entrance tickets to the museum cost 700 won (61 US cents).

Busan is South Korea’s second largest city after Seoul.

TRIỂN LÃM 10 NĂM HOẠT ĐỘNG CỦA VIỆN VIỆT HỌC

Mười năm trong lãnh vực văn hóa là một thời gian quá ngắn ngủi, nhưng với Viện Việt Học thì mười năm qua viện đã làm được một công trình khá to lớn là duy trì và triển khai văn hóa Việt Nam tại hải ngoại.

Vào sáng Thứ Bảy, tại trụ sở của Viện Việt Học ở thành phố Westminster, cuộc triển lãm của Viện Việt Học đã khai mạc với sự có mặt của các giáo sư, nhân sĩ trí thức và các nhà nghiên cứu văn hóa Việt Nam trong và ngoài viện từ nhiều nơi về cùng với rất đông giới truyền thông báo chí tại Nam California.

Giáo Sư Nguyễn Trung Quân, một thiện nguyện viên đến với Viện Việt Học từ nhiều năm nay đã thay mặt ban tổ chức giới thiệu tổng quát về nội dung cuộc triển lãm của viện nhân dịp kỷ niệm mười năm.

Trong một gian phòng không lớn lắm nhưng đã như cả một kho tàng kiến thức cho mọi người, đặc biệt là giới trẻ hải ngoại, Giáo Sư Quân đã giới thiệu đến mọi người những tác phẩm hiếm quí mà viện đã sưu tập được, những tài liệu về nền văn hóa cổ và cận đại của Việt Nam, những bản viết chữ nôm về những tác phẩm văn học lớn của VN và đồng thời cũng giới thiệu những công trình sưu tập, nghiên cứu của các giáo sư trong viện hay cộng tác với viện. Tất cả những tác phẩm, tài liệu hiếm quí này một phần được trưng bày trên hai dẫy bàn dài chiếm hết chiều dài căn phòng, một số khác được bày trong những tủ kính có khóa.

Trên những bàn trưng bày tài liệu là một vài bình bông hay những chậu lan quí mà nhà trồng lan nổi tiếng, ông Ngô Long, cho biết, “Ðây là những loại lan hiếm mà chúng tôi sưu tầm được ở Việt Nam, ở Úc và một vài nơi khác. Lan có mặt hôm nay bên những tài liệu quí hiếm này là mong tỏa thêm hương sắc vào nền văn hóa VN mà những tài liệu sách báo quí hiếm này thể hiện.”

Cũng bên những giò lan quí là những bức tranh lụa của họa sĩ Tú Duyên mà một học trò của họa sĩ là họa sĩ Văn Mộc còn lưu giữ được. Tranh lụa Tú Duyên là một lối vẽ đặc thù rất thanh thoát nửa có tính cách phương Tây và nửa lại là phương Ðông mà họa sĩ Tú Duyên đã thể hiện gần như độc quyền vì sau Tú Duyên ít thấy có họa sĩ nào theo được bước chân của họa sĩ. Bên cạnh đó là một số tranh mộc bản Việt Nam mà những nghệ nhân VN đã mất rất nhiều công phu phục chế hay mô phỏng lại. Tranh mộc bản là thứ tranh được in từ những tấm khắc gỗ mà người họa sĩ đã thể hiện lên gỗ rồi in lên những tấm giấy đặc biệt thường được chế biến từ cây Dó, một loại cây xưa thường để chế biến ra loại giấy in tiền giấy của phương Tây.

Nổi bật giữa phòng là cái trống đồng nay đã như biểu tượng cho nền văn minh hơn 4 ngàn năm văn hiến Việt Nam. Cái trống đồng này theo ban tổ chức và cả Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích có mặt đều không khẳng định là loại trống đồng Ðông Sơn hay trống đồng Ngọc Lũ. Chỉ biết đó là do cụ Hoàng Hoán, một vị cao niên rất thiết tha đến nền văn hóa cổ của chúng ta gửi đến tham dự. Theo vị đại diện cụ Hoàng Hoán thì đây là chiếc trống của một nhà sưu tầm cổ vật ở trong nước đã chuyển cho cụ Hoàng Hoán khi cụ được đi định cư ở Hoa Kỳ, với tâm nguyện rằng khi đến Hoa Kỳ cụ Hoàng Hoán phải cố gắng với những phương tiện khoa học tại Hoa Kỳ mà phục chế lại chiếc trống cổ này. Và cụ Hoàng Hoán đã không phụ lòng nhà sưu tầm cổ vật. Chiếc trống đồng đã được phục chế nhưng vành trống đã mờ hết những hình tượng sinh hoạt của người Việt cổ không thể phục chế được.

Trong số những sách báo tài liệu được trưng bày, có nhiều tác phẩm, tài liệu mới được các học giả đem đến nhân cuộc triển lãm này. Như cuốn ghi bản “Ðiều Trần của Nguyễn Trường Tộ” bằng chính văn do Giáo Sư hán nôm Ðoàn Khoách mang tới. Ðây là một tài liệu quí và thật ý nghĩa cả cho đến ngày nay. Bản điều trần của Nguyễn Trường Tộ ghi chép trình lên Vua Tự Ðức nhà Nguyễn những điều tai nghe mắt thấy, khi ông đi sứ sang Pháp như ngọn đèn treo ngược mà vẫn cháy (đèn điện), xe có hai bánh (xe đạp) mà chạy được v.v... để mong mỏi nhà vua và các quan trong triều mau mau ra khỏi sự “bế quan tỏa cảng” mới tránh khỏi bị nô lệ.

Hai tác phẩm thật quí do Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích góp vào viện là cuốn “Bibliotheca Indosinica” gồm 5 tập nay in lại thành 3 tập của tác giả Cordier từ năm 1912. Ðó là một thư mục có tất cả những gì mà Tây phương viết về xứ Ðông Dương (Việt, Miên, Lào) và Nam Á. Trong tập thư mục này có ghi đến hơn 20 tác phẩm của học giả Petrus Trương Vĩnh Ký. Bộ sách thứ hai, Giáo Sư Nguyễn Ngọc Bích mang tới cho viện, là bộ Bách Khoa Tự Ðiển về Ðông Dương có nội dung đáng giá về đất nước VN cho đến năm 1937.

Một vị khác là Giáo Sư Nguyễn Văn Khanh cũng mang đến bộ tạp chí rất quí ít ai còn giữ được. Ðó là bộ “Mông Cổ Mím Ðàm” của các nhà nho tân học chủ trương từ năm 1901. Rất nhiều bài viết đề cập đến thương mại, nông tang để giúp cho đất nước được phát triển trù phú mà thoát khỏi ách nô lệ của Pháp. Cũng như nhà nghiên cứu văn học Nguyễn Tuấn Khanh cũng đóng góp cho viện, bộ tạp chí của Phủ Quốc Vụ Khanh thời Ðệ I Cộng Hòa, một bộ tạp chí hầu như không còn ngay cả trong các thư viện ở VN.

Trong dịp này Giáo Sư Trần Ngọc Ninh, cựu viện trưởng và hiện là cố vấn của viện, cũng đã đề cập đến công trình của những người đi trước mà “qua cuộc triển lãm này chúng ta thấy được sự lớn mạnh của lớp người đi trước. Nay chúng ta mong muốn giữ lại được phần nào quá khứ đã trôi qua mất những công trình của người đi trước từ những người xếp chữ trong nhà in vào lúc khởi đầu nghề in ở VN cho đến những cặm cụi tận tụy của nhiều người trong tầng lớp sĩ phu lúc bấy giờ.”

Ðề cập đến công trình của người xưa, Giáo Sư Trần Ngọc Ninh cũng đề cập đến công việc gọi là “Ðiển chế” chữ nghĩa trong việc soạn thảo Tự vị hay tự vựng mà nay chúng ta đều gọi là Tự Ðiển. Chữ nghĩa là tiếng nói của toàn dân. Nó không là của một chế độ nào hay nhóm cá nhân nào. Trong lịch sử trung Hoa đã có đến 3 thời kỳ nhà cầm quyền xâm phạm vào việc điển chế văn tự. Ðó là thời Tần Thủy Hoàng, thời nhà Thanh với những người chinh phục được Trung Hoa tộc Hán với tự điển Khang Hy và mới đây là thời Mao Trạch Ðông đã điển chế văn tự làm những chữ mới cho thế hệ trẻ không còn đọc được sách cổ...

Vẫn theo Giáo Sư Trần Ngọc Ninh thì chúng ta đã có những bộ tự điển được soạn bởi những học giả với sự cộng tác của Bộ Giáo Dục xét lại tổng quát trước trào lưu tiến hóa của nhân loại, sự phát triển của khoa học mà ngôn ngữ chúng ta chưa có đủ. Công trình của Giáo Sư Nguyễn Văn Thới và các giáo sư tại đại học ở miền Nam đã cập nhật hóa được các danh từ khoa học, chuyên khoa, triết học và cả văn chương cho ngôn ngữ VN. Tất cả những điều này viện hiện đang lưu trữ được.

Một người tới xem triển lãm, ông Tăng Vĩnh Thành, nói với báo Người Việt, “Muốn tìm hiểu về văn hóa VN để hướng dẫn cho ba đứa con, một đứa 15 tuổi học Việt ngữ Hồng Bàng thường hỏi nhiều câu về văn hóa VN mà tôi chẳng biết phải trả lời con ra sao. Nên được biết có cuộc triển lãm này, tôi mong đến ghi nhận được một căn bản văn hóa Việt vì khi ra đi khỏi VN tôi mới có 7, 8 tuổi chưa lãnh hội được gì văn hóa của mình. Nhưng thấy những sách báo tài liệu như thế này, tôi sợ không biết có đủ thì giờ mà tìm hiểu không.”

Viện Việt Học tọa lạc tại địa chỉ 15355 Brookhurst St., Suite 222, Westminster, cùng khu thương mại với nhà hàng Seafood World.

(Nguyên Huy | Người Việt)

THỬ PHÁC THẢO CHÂN DUNG Á THÁNH ANRÊ PHÚ YÊN

(trích đoạn...)

Bức họa đầu tiên về thầy giảng Anrê Phú Yên  tử đạo được vẽ năm 1652 do họa sĩ  Giacinto Brandi, được linh mục Alexandre de Rhodes hướng dẫn, minh họa về cái chết của thầy với khá nhiều nhân vật sinh động. Bức họa có trên 20 nhân vật, gồm có thầy Anrê, linh mục Alexandre de Rhodes, nhiều lính mang giáo và các ông Bồ Đào Nha. Theo những dòng chữ minh họa dưới bức tranh, cha Alexandre de Rhodes đề tặng cho cha Bề trên Gosuvino Nickel, Tổng Quản Dòng Tên. Rất tiếc, ngoài cái gông, giáo, mã tấu, cha Alexandre de Rhodes, người Bồ Đào Nha, chắc là giống thật, còn thầy Anrê và binh lính thì quần áo, gương mặt rất là Tây!

Sau nầy họa sĩ Tú Duyên đã Việt hóa bức tranh nầy, khá sống động. Chúng tôi chỉ thấy hình đen trắng nên không biết hình màu của họa sĩ Tú Duyên ra sao, và không biết bản chính giờ nằm ở đâu? Kính mong quý vị lưu giữ bức họa nầy cho phép đưa lên mạng để tất cả cùng được thưởng thức. Chúng tôi đưa ra đây một bản khác dựa theo Tú Duyên của một họa sĩ công giáo Hội An.

Trước và sau khi thầy giảng Anrê được phong Á thánh, nhiều bức chân dung và tượng đài dâng kính Á thánh Anrê được thực hiện. Đa số các tác phẩm trên vì không ghi xuất xứ nên khó biết tên tuổi các họa sĩ và các điêu khắc gia...